Performans Ödevi / Örnek 4

Amaç: Ülkemizde yaşanan çevre sorunlarını araştırarak, bu sorunların neden ve sonuçları konusunda çıkarımlarda bulunmak.

Hazırlama Süresi: 1 ay

Performans Ödevi: Sizden ülkemizde yaşanan bir çevre sorununu araştırmanız isteniyor.

   Ödevinizi yaparken;
•   Ülkemizde yaşanan ve size göre en önemli olan bir çevre sorununu belirleyiniz.
•   Bu çevre sorunu ile ilgili en önemli veri kaynağınız gazete ve dergiler olacaktır.
•   Bir ay süreyle farklı gazete ve gergileri izleyerek ülkemizdeki bu sorunun neden ve sonuçlarıyla ilgili haber ve fotoğrafları toplayınız.
•   Topladığınız haber ve fotoğrafları analiz ederek sorunun neden ve sonuçlarıyla ilgili çıkarımlarda bulununuz.
•   Çıkardığınız sonuçlara göre bu sorunun çözümüne yönelik öneriler yazınız.
•   Yaptığınız çalışmaları Türkçe yazım kurallarına uygun bir şekilde düzenleyerek bir rapor halinde sınıfınızda sununuz. 

Değerlendirme: Çalışmanız, belirlediğiniz çevre sorununun neden ve sonuçlarına ilişkin doğru çıkarımlarda bulunma, zengin materyal kullanma, çözümüne yönelik mantıklı önerilerde bulunma ve raporlaştırma bakımından değerlendirilecektir.


DERECELİ PUANLAMA ANAHTARI (RUBRİC)
 Dereceli puanlama anahtarı, performansı tanımlayan ölçütleri içeren puanlama rehberidir. Herhangi bir çalışmanın puanlanması için geliştirilmiş ölçütleri içeren bir araçtır. En faydalı dereceli puanlama anahtarı öğretmenlerin kendi yaptıklarıdır.

Dereceli Puanlama Anahtarı Kullanmanın Nedenleri

•   Öğretmen ve öğrenci için açık bir kalite tanımı verir.
•   Öğrenciler derecelendirme ölçeği kullandıkça ürettikleri ürünün sorumluluğunu daha fazla duyarlar.
•   Öğretmenlerin puanlama için harcadıkları zamanın azalmasına katkıda bulunur.
•   Öğretmenin öğrenci çalışmalarını değerlendirmelerini basitleştirir.
•   Öğrencilere bir ödevi tamamlarken kendi performanslarını değerlendirebilecekleri standartlar ve ölçütler sağlar.
•   Ölçeklerde belirlenen ölçütlerin velilere bildirilmesi, çocuklarına yardımcı olacak velilere kolaylık sağlar.



Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirme Aşamaları I

   Ölçeğin ne amaçla geliştirileceğinin belirlenmesi,
   Ne tür puanlama anahtarı kullanılacağına karar verilmesi
   Ölçütlerin tanımlanması. Davranış, ürün yada her bir becerinin yeterlik düzeyi için kısa ölçütler yazılır. Burada önemli olan yeterlik düzeylerini tanımlamak ve düzeyler arasında ölçütleri iyi ayırt edebilmektir.
   Kullanılacak ölçeğin taslağının hazırlanması,
   Taslak üzerinde gerekli düzeltmelerin yapılması için öğrenci ve öğretmen görüşlerinin alınması
   Uygulamadan sonra tutarlık ve güvenirliğin belirlenmesi

   Dereceli Puanlama Anahtarının Hazırlanmasına Yönelik Bazı Öneriler

   Dereceli puanlama anahtarlarında çok genel ölçütler kullanılmamalıdır.
   İşlevsel olmayan detaylara yer verilmemelidir.
   Sınırlı sayıda boyuta ya da özelliğe odaklanmak gerekir.
   Anahtar nitelikte, öğretilebilir ölçütler kullanılmalıdır.
   Ölçülebilir ölçütler kullanılmalıdır.
   Tanımlayıcılar dikkatlice seçilmelidir.
   Dörtlü bir performans düzeyi kullanmak daha işlevseldir.
   Düzeyler arasındaki uzaklık eşit tutulmaya çalışılmalıdır.
   Gerektiğinde, dereceli puanlama anahtarının ölçütlerinin belirlenmesi sürecine öğrencilerin de katılımı sağlanmalıdır.   


Amaçlarına Göre Dereceli Puanlama Anahtarı

1.   Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı: Öğretmenin genel süreci veya ürünü bir bütün olarak, parçalarını dikkate almadan puanlamasıdır. Bu yöntem öğrenme ürünleri toplam puan olarak değerlendirilmek istendiğinde kullanılır.

PUAN   ÖLÇÜTLER
4   Konuyu tümüyle iyi anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklendi. Konuyu farklı örneklerle açıkladı. Olaylar arasında farklı bağlantılar kurdu. Konuyla ilgili çelişkili açıklama yapılmadı.
3   Konuyu anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler mantıklı gerekçelerle desteklendi fakat yeterli değildi. Yazılı açıklamalar yeterliydi.
2   Konunun çoğunu anladığını gösterdi. Konuyla ilgili öne sürülen düşünceler desteklendi fakat yeterli değildi. Anlatımda çelişkili açıklamalar yapıldı.
1   Konunun birazını anladığını gösterdi. Örnekler yeterli değildi. Önemli eksikler vardı.
   


2.   Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı: Burada önce performans veya ürünün parçalarının ayrı ayrı puanlanmasını, sonra da bu puanları toplayarak toplam puanın hesaplanmasını gerektirir. Bu ölçekler, çalışmanın ya da ürünün farklı boyutlarına farklı notlar vermek amacıyla oluşturulur.



HARİTA İÇİN DERECELİ PUANLAMA ANAHTARI
PUAN    İÇERİK
4   Haritadaki bütün işaretler doğru ve dikkatli bir şekilde yerleştirilmiş. Sınır çizgileri doğru ve özenle çizilmiş.
3   Bütün işaretler haritada var. Bunların çoğu da haritaya doğru yerleştirilmiş.
2   İşaretlerden bir kaçı haritada yok. Haritada olanların da bir kaçı doğru yerleştirilmemiş.
1   İşaretlerin çoğu haritada yok. Olanların çoğu da doğru yerleştirilmemiş.
PUAN    GÖRÜNÜMÜN YETERLİĞİ
4   Haritanın görüntüsü temiz ve çok renkli. Haritadaki işaretler çok kolay okunuyor.
3   Haritada birkaç renk var. Bazı işaretler kolay okunmuyor.
2   Sınırlı sayıda renk kullanılmış. İşaretlerin ne olduğu haritadan zor okunuyor.
1   Renkler ya hiç yok ya da çok az kullanılmış. İşaretler çok az kullanılmış.
PUAN    HARİTA ELEMANLARI
4   Haritanın başlığı, yön oku, ölçeği, anahtar bölümü (lejant), kaynağı, enlem ve boylamları haritada bulunmaktadır.
3   Standart bir haritada olması gerekenlerin çoğu var. Bunların çoğu da doğru ve kolay anlaşılmaktadır.
2   Standart bir haritada olması gerekenlerin yarısı yok.
1   Standart bir haritada olması gerekenlerin çoğu yok.

ÖĞRETİCİ METİN İÇİN DERECELİ PUANLAMA ANAHTARI

   Çok iyi (3)   İyi (2)   Kabul edilebilir(1)


Düzenleme    Bilgiler açık, uygun ve doğru olarak düzenlenmiş.   Bilgiler uygun bir şekilde düzenlenmiş fakat bazı bölümler açık değil ve tutarsızlıklar var.   Tanımlar ve ayrıntılar ya yok ya da çok az. Düşünceler karışık, düzensiz ve ilgisiz.

İçerik   İçerik açık, ilgili, doğru ve özlü olarak verilmiş.   İçerik uygun fakat amaçla bağlantısı eksik.   Yeterli içerik göstergeleri çok az.


Yazım Kuralları   Okunabilirliği iyi   Küçük hatalar var ama okumayı engelleyecek kadar değil.   Doğru bir şekilde yazıldığının göstergeleri ya yok ya da çok az. Okunması ile ciddi sıkıntıları var.
Araştırma ve Yorumlama   Bilgiler doğru yorumlanmış. Araştırmaya dayalı olarak analiz yapılmış ve sonuçlar çıkarılmış.    Bilgiler ve veriler doğru yorumlanmış fakat analizler ve sonuçlar araştırma ile desteklenmemiş.   Analiz ve sonuç yok ya da çok az bilgiyle yanlış yorumlanmış.
Kelime Seçimi   Kelimeler uygun bir şekilde seçilmiş ve terimler konuyla ilgili.   Bazı uygun olmayan kelimeler verilmiş ya da uygun kelimelerin kullanılışı sınırlı.   Kelimeler uygun değil ve kullanım sınırlı.
SÖZLÜ SUNUM
 Sözlü sunum, konuşma, dil eğitimi, dil sanatları gibi birçok alanda kullanılabilir. Öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri hakkında iyi bilgi sağlarlar. Kontrol listeleri, dereceli puanlama anahtarı ya da akran değerlendirme ölçekleri ile değerlendirme yapılabilir. Sözlü sunumlar öğrencilerin hatırlama, kavrama ve hitap düzeyleri hakkında bilgi toplamak için uygun araçlardır. Aynı zamanda problem çözme becerileri de bu yöntemle ölçülebilir. 
Örnek: Büyük kentlerdeki hava kirliliğinin önlenmesi için önerilerinizden oluşan bir rapor hazırlayınız. Dinleyicilerin ilgisini çekecek biçimde raporunuzu beş dakika içinde sununuz.   
SÖZLÜ SUNUM DERECELİ PUANLAMA ANAHTARI
   Çok iyi (4)   İyi (3)   Kabul edilebilir(2)   Kabul edilemez (1)


İçerik   Çalışmada yeterince materyal kullanılmış. İçerik iyi yapılandırılmış ve ipuçlarıyla desteklenmiş.   Çalışmayla ilgili yeterli bilgi verilmiş. İçerik iyi yapılandırılmış fakat küçük çelişkiler var.   Yeterince bilgi var ancak konuyla iyi ilişkilendirilmemiş.   Konu açık değil. Konuyu destekleyen bilgiler yok.



Tutarlılık ve
Organizasyon   Çalışma iyi yapılandırılmış. Konuya özgü örnekler yeterli, sonuç bölümü açık, kontrollü ve akıcı şekilde ifade edilmiş. Geçişler iyi, iyi organize edilmiş.       Bilgiler mantıksal sırayla verilmiş. Genellikle iyi organize edilmiş. Fikirler arasındaki geçişler beklenilen kadar iyi değil.   Kavramlar ve düşünceler iyi ilişkilendirilmemiş. Bağlantılar eksik, akış ve düşünceler değişken.    Sunum düzenli değil ve bağlantılar eksik, akışkan değil. Konunun gelişimi belirsiz. Sunumun sıralanışı mantıksal değil.


Yaratıcılık   Çalışma çok orijinal bir şekilde sunuldu. Dinleyicilerin dikkati çekilmiştir.   Sunumda bazı orijinallikler var. Materyaller çeşitli, çalışmayla iyi ilişkilendirilmemiş.   Çeşitlilik az yada yok. Çok az orijinallik ve yorumla çalışmalar sunulmuştur.   Multimedya kullanımı yetersiz. Çeşitlilik yok yada az.



Materyal Kullanımı   Multi medya araçlarının kullanımı dengeli ve çalışmayı geliştirmek için doğru olarak kullanılmış.   Multi medya kullanımında çeşitlilik yok ve çalışmayla ilişkilendirilmemiş.   Multi medya araçlarının kullanımı değişken.bir bölümden diğerine geçişler düzgün değil. Multi medya çalışmayla açıkça ilişkilendirilmemiş.   Multi medya çok az yada hiç kullanılmamış. Araç kullanımı dengesiz.( Bazı yerlerde çok fazla bazı yerlerde çok az.)


Konuşma Becerileri   Anlatım açık ve anlaşılır. Uygun ses tonu kullanılmış. İyi bir duruş ve göz teması var. Coşkulu ve güvenli bir anlatım.   Açık ve anlaşılır bir konuşma ancak yeterince kibar değil.   Bazı konuşmalar anlaşılır değil. Göz kontağı yetersiz. Açıklamalar az veya yetersiz.   Çok alçak yada çok yüksek sesli sunum. Göz kontağı yok. Konuşma çok hızlı yada çok yavaş, konuşma monoton ve ilgi çekici değil.


Dinleyici Tepkileri   Dinleyiciler sunumla ilgili. Dinleyicilerin dikkati toplanmış, konu yaratıcı bir şekilde sunulmuş.   Sunum sırasında genellikle dinleyicilerin dikkati toplandı. Sunum ilginçti.   Dinleyicilerin ilgisi kaybolmuş sununun çoğunda az yada hiç hayal gücü kullanılmamıştır.   Dinleyicilerin ilgisi kaybolmuş. Sunumda çelişkiler var.


Sunum Süresi   Sunum belirlenen süreden +/- iki dakika sapmış.   Sunum belirlenen süreden +/- dört dakika sapmış.   Sunum belirlenen süreden +/- altı dakika sapmış.   Sunum çok uzun yada çok kısa, belirlenen süreden +/-  on dakika sapmış.
ÖZ DEĞERLENDİRME
 Belli bir konuda bireyin kendi kendisini değerlendirmesine öz değerlendirme denir. Öz değerlendirme, bireyin kendi yeteneklerini kendilerinin keşfetmelerine yardımcı bir yaklaşımdır. Öz değerlendirme öğrencilerin okulda yaptıkları çalışmaları, nasıl düşündüğünü ve nasıl yaptığını değerlendirmelerini gerektirir.

•   Kendini değerlendirme, öğrencilerin kendi güçlü ve zayıf yönlerini tanımalarına yardım eder.
•   Performansının düzeyi hakkında karar vermek için kişisel ya da kişiler arası kriter koymada ve öğrencinin motivasyonunun yükselmesinde öğrencilere fırsat verir.
•   Öğrencilerin değişik durumlarda davranışlarını kontrol altına almalarını sağlar.
•   Kendini değerlendirme ile öğrenci sürecin bir parçası olduğunu hisseder.
•   Kendilerine dışardan bakma yetisi gelişir.

Bu tür değerlendirmenin olumsuz yönleri de vardır. Genellikle kendi performanslarını değerlendirirken yanlılığın varlığı göz ardı edilmemelidir. Başlangıçta kendini değerlendirme, öğrencilerin deneyimsizliği nedeniyle yanılgılara neden olabilir. Yine de öğrenciler daha fazla deneyim kazandıkça aldıkları kararlar daha doğru olacaktır.

Öz değerlendirme yapmak amacıyla açık uçlu sorular, sözel ifadeler ya da formlar kullanılabilir. Öz değerlendirme çalışmaları öğretmenlerin uygun gördükleri sıklıkta yapılır ve bunların sonuçlarına göre öğrencilere not verilmez. Sonuçlar öğrencinin gelişimine katkı sağlamak amacıyla kullanılır.